 Στην ενότητα αυτή θα βρείτε πληροφορίες σχετικά με τη διατροφή του παιδιού σας, ακόμη και από τη γέννησή του. Προσπαθώντας να σεβαστούμε τον σύγχρονο τρόπο ζωής, ψάχνουμε για εσάς ιδέες για καλύτερες διατροφικές επιλογές για το παιδί σας και σας ενημερώνουμε για τις επιστημονικές εξελίξεις στο ζήτημα της διατροφής των παιδιών.Κατανάλωση λιπαρών τροφών και τροφών με ζάχαρη στην εγκυμοσύνη επηρεάζει τις διατροφικές επιλογές του παιδιού Η ακαταμάχητη επιθυμία για τρόφιμα με υψηλή ποσότητα λιπαρών και σακχάρων δεν είναι πια τόσο ανεξήγητη! Πρόσφατη έρευνα αναγνωρίζει ως παράγοντα το γεγονός ότι η μητέρα κατά την εγκυμοσύνη κατανάλωνε κι εκείνη τροφές με υψηλά λιπαρά και ζάχαρη.Στη μάχη κατά της παχυσαρκίας, αυτό είναι ένα ακόμη στοιχείο που μπορεί να ερμηνεύει γιατί κάποιοι άνθρωποι έχουν την τάση για τέτοιου είδους επιβαρυμένα τρόφιμα, ενώ άλλοι όχι. Τα νέα αυτά δεδομένα δείχνουν ακόμη πιο έντονα πόσο σημαντική είναι η διατροφή της εγκύου, αλλά και της θηλάζουσας μητέρας και πόσο επηρεάζει τη μετέπειτα διατροφική συμπεριφορά του παιδιού και τις επιλογές του. Φυσικά, ισχύει και το αντίστροφο, η απουσία λιπαρών φαγητών και μεγάλης ποσότητας ζάχαρης, έδωσε το αντίστοιχο αποτέλεσμα. Συνεπώς, αν θέλετε το παιδί σας να τρώει αργότερα φρούτα και λαχανικά, μπορείτε να του τα γνωρίσετε όσο βρίσκεται ακόμη στην κοιλιά σας! Η έρευνα δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2011 στο Περιοδικό της Ομοσπονδίας Αμερικανικών Ενώσεων Πειραματικής Βιολογίας. Κατανάλωση καφεΐνης στα παιδιά Όλοι γνωρίζουμε τη διεγερτική δράση της καφεΐνης. Έχει κατηγορηθεί για προβλήματα ύπνου στα παιδιά, όταν καταναλώνεται, αλλά τα στοιχεία για την παιδική ηλικία είναι ανεπαρκή. Μια νέα μελέτη επιβεβαιώνει την αρνητική της επίδραση και «κρούει τον κώδωνα του κινδύνου» για τους γονείς.Όπως και στους μεγάλους, έτσι και στα παιδιά, η καφεΐνη έχει διεγερτική δράση, γεγονός που συνδέεται κυρίως με δυσκολίες στον ύπνο με αποτέλεσμα κυρίως ελλιπή ποιότητα και ποσότητα ύπνου. Μα, καταναλώνουν τα παιδιά καφεΐνη; Μελέτη στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο του Σινσινάτι των ΗΠΑ τον Δεκέμβριο του 2010 σε παιδιά 5 έως 12 ετών έδειξε ότι το 75% των παιδιών κατανάλωναν καφεΐνη καθημερινά και όσο περισσότερη ήταν η ποσότητα, τόσο λιγότερο χρόνο αφιέρωναν στον ύπνο. Παρόλο που οι γονείς δεν μοιράζονται με τα παιδιά τους τον καφέ τους, η καφεΐνη υπάρχει «κρυμμένη» σε άλλες τροφές και αναψυκτικά, κάνοντας πολύ δύσκολο τον έλεγχο της ποσότητας που καταναλώνουν τα παιδιά καθημερινά. Για παράδειγμα, καφεΐνη περιέχουν τα αναψυκτικά τύπου κόλα, η σόδα, τα αναψυκτικά με ανθρακικό, η σοκολάτα, το τσάι και το κακάο. Συνεπώς, η κατανάλωσή τους μπορεί να αυξήσει την ημερήσια κατανάλωση σε καφεΐνη χωρίς να το αντιληφθούν οι γονείς. Συνιστάται, λοιπόν, προσοχή στις παραπάνω τροφές και στις ποσότητές τους και η προσπάθεια για υγιεινές διατροφικές επιλογές στα ενδιάμεσα γεύματα, όπως χυμοί φρούτων, γάλα και αναψυκτικά χωρίς καφεΐνη. Χοληστερόλη σε παιδιά Οι περισσότεροι γονείς πιθανόν δεν σκέπτονται το τι μπορεί να κάνει η υψηλή χοληστερόλη στα παιδιά τους. Ωστόσο, τα υψηλά επίπεδα αυτής αποτελούν ένα σημαντικό παράγοντα που συμμετέχουν στην πρόκληση καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικού επεισοδίου. Ομοίως, τα ερευνητικά δεδομένα υπογραμμίζουν ότι η καρδιαγγειακή νόσος έχει τις ρίζες της στην παιδική ηλικία. Ελέω της δραματικής αύξησης της παιδικής παχυσαρκίας, όλο και περισσότερα παιδιά τίθενται σε κίνδυνο.Επειδή όμως η αύξηση των επιπέδων της δεν προκαλεί συμπτώματα για αρκετά χρόνια, τείνει να περνά απαρατήρητη. Για το λόγο αυτό, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε τα επίπεδα χοληστερόλης του παιδιού, ειδικά αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό υψηλής χοληστερόλης ή πρόωρης καρδιοπάθειας. Τι είναι η χοληστερόλη; Η χοληστερόλη παράγεται από το ήπαρ και συμμετέχει στο σχηματισμό των κυτταρικών μεμβρανών και το μεταβολισμό ορισμένων ορμονών. Το ήπαρ παράγει περίπου 1000 mg χοληστερόλης ημερησίως και το υπόλοιπο προέρχεται από τα τρόφιμα που τρώμε. Αν και τα λαχανικά, φρούτα και δημητριακά δεν περιέχουν χοληστερόλη, τα ζωικά προϊόντα έχουν επαρκή ποσότητα αυτής: κρόκοι αυγών, κρέας, πουλερικά, θαλασσινά, γαλακτοκομικά προϊόντα (συμπεριλαμβανομένου του γάλακτος, τυριού και παγωτού). Καλή εναντίον κακής (χοληστερόλης) Η χοληστερόλη δεν μετακινείται μόνη της μέσα στο σώμα μας: πρέπει να συνδυαστεί με πρωτεΐνες που ταξιδεύουν μέσω του αίματος, σχηματίζοντας τις λιποπρωτεΐνες. Υπάρχουν δύο είδη λιποπρωτεϊνών: τη χαμηλής πυκνότητας (LDL-C) και τη υψηλής πυκνότητας (HDL-C) λιποπρωτεΐνη. Οι LDL-C μεταφέρουν χοληστερόλη από το ήπαρ στους περιφερικούς ιστούς και τα αγγεία. Εάν υπάρχει πάρα πολύ LDL-C στο αίμα, η χοληστερόλη εναποτίθεται στο τοίχωμα των αγγείων (που οδηγούν σε καρδιά και εγκέφαλο), οπότε σχηματίζεται μια σκληρή/ παχιά πλάκα που δυσχεραίνει τη φυσιολογική λειτουργία των αγγείων και κατά συνέπεια την ομαλή ροή του αίματος. Η αρτηριοσκλήρυνση που προκύπτει μπορεί να οδηγήσει έμφρακτο επεισόδιο (καρδιακό ή εγκεφαλικό). Αντίθετα, οι HDL-C μεταφέρουν χοληστερόλη από τις αρτηρίες στο ήπαρ, όπου επεξεργάζεται και αποβάλλεται από το σώμα. Θα μπορούσε λοιπόν να συμβάλει στην άρση της χοληστερόλης από τις ήδη διαμορφωμένες αθηρωματικές πλάκες. Τα υψηλά επίπεδα της HDL-C μπορούν να συμβάλουν στην προστασία του κυκλοφορικού συστήματος. Πως αυξάνει; Τρεις μείζονες παράγοντες συμβάλλουν στα υψηλά επίπεδα χοληστερόλης: η διατροφή (πλούσια σε λίπη, ιδίως κορεσμένα και τα trans-λιπαρά οξέα), η κληρονομικότητα (τουλάχιστον ένας γονιός με υψηλά επίπεδα χοληστερίνης) και η παχυσαρκία (κακή διατροφή και έλλειψη άσκησης). Τα παιδιά που είναι σωματικά δραστήρια, τρώνε υγιεινά τρόφιμα, δεν έχουν οικογενειακό ιστορικό υψηλής χοληστερόλης, και δεν είναι υπέρβαρα κατά πάσα πιθανότητα δεν έχουν και υψηλή χοληστερόλη. Παρακολούθηση και αντιμετώπιση Συστήνεται έλεγχος επιπέδων χοληστερόλης σε παιδιά, από την ηλικία των 2 ετών (και όχι αργότερα από 10ο έτος) όταν:
Σύμφωνα με το Αμερικανικό Εθνικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης (N.C.E.P.), οι κατευθυντήριες γραμμές για τα παιδιά και τους εφήβους, αναφορικά με την ολική και την LDL χοληστερόλη είναι οι ακόλουθες: Κατηγορία Συνολική(mg /dl) LDL-C (mg/ dl) Αποδεκτή Λιγότερο από 170 Λιγότερο από 110 Οριακή 170-199 110-129 Υψηλή 200 και άνω 130 ή μεγαλύτερη Τα παιδιά με επίπεδα της LDL χοληστερόλης 170 mg/dl ή μεγαλύτερα, θα πρέπει να λαμβάνουν ατομική διατροφική αγωγή, που να εστιάζει στη μείωση διαιτητικού λίπους και χοληστερόλης, αλλά και την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας. Τα παιδιά με αποδεκτά αποτελέσματα θα πρέπει να εξετάζονται κάθε 3 με 5 χρόνια. Όσα όμως έχουν οριακά επίπεδα χοληστερόλης θα πρέπει να επανελέγχονται σε 1 χρόνο. Τέλος, τα παιδιά με υψηλά επίπεδα χοληστερόλης θα πρέπει να επανελέγχονται κάθε 3 με 6 μήνες, μετά τη διατροφική παρέμβαση. Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί δοθεί παιδιά άνω των 8 ετών, με τα επίπεδα LDL-C 190 mg/dl ή υψηλότερη, αν οι αλλαγές σε δίαιτα και άσκηση δεν λειτουργήσουν. Για τα παιδιά με πρόσθετους παράγοντες κινδύνου, η θεραπεία μπορεί να αρχίσει και με ακόμη χαμηλότερα επίπεδα LDL-C. 10 τρόποι για μείωση της χοληστερόλης 1. Ελέγξτε τα δικά σας επίπεδα χοληστερόλης σας και αν είναι υψηλά, ελέγξτε και τα επίπεδα του παιδιού. 2. Σερβίρετε μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής αλέσεως. 3. Επιλέξτε άπαχο κρέας και εναλλακτικές επιλογές λαχανικών, ψάρια, οσπρίων (ξερά φασόλια, μπιζέλια και φακές) και σόγιας. 4. Διαβάστε τις διατροφικές ετικέτες των συσκευασμένων τροφίμων, ώστε να μπορείτε να περιορίσετε την πρόσληψη χοληστερόλης, κορεσμένων και τα trans-λιπαρών οξέων. 5. Επιλέξτε γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά. 6. Αποφύγετε τα στερεά λίπη. Χρησιμοποιήστε ελαιόλαδο για το μαγείρεμα και μαλακή μαργαρίνη για επιτραπέζια χρήση. 7. Περιορίστε ποτά και τρόφιμα με πρόσθετα σάκχαρα. 8. Περιορίστε τα προπαρασκευασμένα τρόφιμα και σερβίρετε υγιεινά σνακ όπως: φρέσκα φρούτα, λαχανικά με dip χαμηλών λιπαρών, light ποπ κορν και γιαούρτι με χαμηλά λιπαρά. 9. Η άσκηση βοηθά στην αύξηση των επιπέδων HDL-C στο αίμα. Τα παιδιά ηλικίας 2 ετών (και άνω) και οι έφηβοι θα πρέπει να είναι σωματικά δραστήρια για τουλάχιστον 60 λεπτά/ ημέρα. 10. Κάντε την υγιεινή διατροφή οικογενειακή υπόθεση. Τα παιδιά δεν είναι τα μόνα που βρίσκονται σε κίνδυνο, γι’ αυτό είναι σημαντικό να γίνει προσπάθεια από όλη την οικογένεια. Ποιά είναι η σωστή ποσότητα για το παιδικό γεύμα; Από τη μία η αγωνία να μην μείνει νηστικό το παιδί και από την άλλη τα παραγεμισμένα πιάτα με την απαίτηση να αδειάσουν, είναι καταστάσεις που συναντάμε συχνά στο τραπέζι της ελληνικής οικογένειας! Η ερώτηση "πόσο πρέπει να φάει το παιδί;" δεν αφήνει πολλούς γονείς να ησυχάσουν!Φυσικά, όλα ξεκινούν από την αγάπη για τα πιτσιρίκια, ενώ συνήθης ύποπτος είναι και η… γιαγιά, που θέλει να φάει καλά το αγαπημένο της εγγόνι, μια και τώρα μπορεί να έχει «όλα τα καλά»! Ποιά είναι, όμως, η λογική ποσότητα για τα γεύματα του παιδιού σας, ώστε να είστε βέβαιοι ότι δεν θα του λείψει η ενέργεια και τα θρεπτικά συστατικά, ενώ δεν θα κινδυνεύει από τον κίνδυνο της παχυσαρκίας; Σίγουρα, όχι ίδια με του ενήλικα. Μην ξεχνάτε ότι το στομάχι μας έχει περίπου το μέγεθος της γροθιάς μας… Συνεπώς, είναι αυτονόητο ότι οι παιδικές μερίδες δεν μπορούν να είναι ίδιες με τις μερίδες των μεγάλων. Μια καλή ιδέα είναι να σερβίρετε περίπου τα 2/3 της ποσότητας που θα βάζατε στο πιάτο ενός ενήλικα και μετά να αφήσετε το παιδί σας να αποφασίσει πόσο θα φάει, χωρίς να ταλαιπωρηθείτε με ζυγαριές και μεγέθη. Το μισό του μεσημεριανού γεύματος ιδανικά πρέπει να είναι σαλάτα λαχανικών και το υπόλοιπο υδατάνθρακες (πατάτα, ζυμαρικά, ρύζι κτλ.) και πρωτεΐνη (κρέας, κοτόπουλο, ψάρι). Ιδιαίτερα για την παιδική ηλικία και συγκεκριμένα στην ελληνική πραγματικότητα, ένα πρωινό με γάλα ή γιαούρτι με δημητριακά και ένα φρούτο είναι μια καλή ιδέα για να ξεκινήσει το παιδί την ημέρα του, ενώ ένα ελαφρύ βραδινό, όπως ένα γάλα με μια φρυγανιά ή μια φέτα ψωμί και ένα φρούτο, είναι αρκετό, ώστε να κοιμηθεί το βλαστάρι σας ήσυχο, χωρίς άδειο στομάχι, αλλά χωρίς να «βαρύνει». Στις ποσότητες που τρώει το παιδί σας ημερησίως, μην ξεχνάτε να λάβετε υπόψη τα τσιμπολογήματα (ιδιαίτερα όταν πρόκειται για γλυκά και σνακ με αρκετά λίπη και ζάχαρη) και ό,τι μπορεί να αγοράζει στην καντίνα του σχολείου ή εκτός σπιτιού. Υπολογίστε, λοιπόν, πόσο φαγωμένο μπορεί να έχει έρθει απ’ έξω και πριν το πιέσετε να «αδειάσει» το πιάτο του, σκεφτείτε ότι δεν χρειάζεται να βαρύνει πολύ περισσότερο το στομάχι του, αλλά και ότι ίσως θα πρέπει να συζητήσετε περισσότερο για τις σωστές διατροφικές του συνήθειες. Και μην ξεχνάτε πόσο μεγάλη σημασία έχει η ποιότητα, εκτός από την ποσότητα, καθώς σε μία ισορροπημένη διατροφή, δεν θα υπάρχει ο κίνδυνος να λείψουν θρεπτικά συστατικά που τόσο έχει ανάγκη το παιδί σας. |
ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ..ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ
19 Νοεμβρίου 2011
23 Σεπτεμβρίου 2011
Διατροφή: Υγιές σώμα... υγιής όραση!
Καταναλώνοντας άφθονα φυλλώδη πράσινα λαχανικά και ποικίλωv χρωμάτων φρούτα μπορεί να αυξήσει την απόδοση της όρασής σας αλλά και να εμποδίσει οφθαλμικές παθήσεις που οφείλονται στη ηλικία, όπως είναι ο καταρράκτης και ο εκφυλισμός της ωχράς κηλίδας, μια κατάσταση που στο τέλος οδηγεί σε τύφλωση.
Τα σουπερ θρεπτικά συστατικά στις τροφές αυτές που καταπολεμούν τα οφθαλμικά προβλήματα, είναι δυο καροτινοειδή που ονομάζονται lutein (λουτεΐνη) και zeaxanthin (ζεαξανθίνη).
Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι και τα δυο είναι κρίσιμα για την υγεία των ματιών, ενώ παράλληλα κάνουν καλό και στο υπόλοιπο σώμα.
Θα τα βρείτε στο σπανάκι, στο καλέ, στο μπρόκολο, στο κολοκύθι στα πράσινο γογγύλι και στα λαχανάκια Βρυξελών όπως και στο πορτοκάλι, στο σταφύλι, στο ακτινίδιο, στο μήλο, στο αβοκάντο και στο δαμάσκηνο.
Γεμίστε το πιάτο του δείπνου σας με όλα αυτά τα λαχανικά, μαζί με την πηγή πρωτεΐνης σας και προσθέστε 1 ή 2 από τα φρούτα που αναφέραμε στο καθημερινό σας ρόφημα πρωτεΐνης.
9 Ιουνίου 2011
FANIS KONTOULIS ΙΔΑΝΙΚΟ ΠΡΩΙΝΟ
O ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΓΥΜΝΑΣΤΗΣ ΦΑΝΗΣ ΚΟΝΤΟΥΛΗΣ ΣΥΖΗΤΑΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΕΡΟΧΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΡΙΑ ΛΙΝΑ ΑΡΓΥΡΙΑΔΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΙΔΑΝΙΚΟ ΠΡΩΙΝΟ. ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ ΠΑΝΤΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΝΟΥΜΕ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ, Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΤΗΣ HERBALIFE. ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΠΟΥ ΘΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΤΕ...
14 Απριλίου 2011
ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ
ΔΙΑΤΡΟΦΗ
5 Απριλίου 2011
Πέταξε Τις Κακές Συνήθειες Από Το Παράθυρο!
| Πέταξε Τις Κακές Συνήθειες Από Το Παράθυρο! |
28 Μαρτίου 2011
Στατιστικά – παχυσαρκία
Στατιστικά στοιχεία
Η παχυσαρκία θεωρείται η μεγάλη πρόκληση του 21ου αιώνα για τη δημόσια υγεία. Η επίπτωσή της έχει τριπλασιαστεί από τη δεκαετία του 1980 και φαίνεται ότι η νεότερη γενεά θα επηρεασθεί ακόμη περισσότερο.
Η παχυσαρκία ως ιατρικό πρόβλημα απορροφά το 2-8% των δαπανών για την υγεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενώ θεωρείται υπεύθυνη ή σχετιζόμενη για το 10-13% των θανάτων στις διάφορες περιοχές της Ευρώπης. Η Ελλάδα θεωρείται μία από τις χώρες όπου το πρόβλημα της παχυσαρκίας έχει λάβει ενδημικές διαστάσεις.
Σύμφωνα με στοιχεία που συλλέχθηκαν από στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Συνεργασίας Ιατρικής και Κοινωνίας, επί 28.000 ατόμων:
- 30% των Ελληνίδων γυναικών είναι παχύσαρκες (1η θέση στην Ευρώπη)
- 30% των Ελλήνων ανδρών είναι παχύσαρκοι (2η θέση στην Ευρώπη)
- 26% των αγοριών και 19% των κοριτσιών ηλικίας 6–17 ετών είναι υπέρβαρα
- Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα στην Ευρώπη σε ποσοστό παιδικής παχυσαρκίας
- Η Κρήτη είναι η περιφέρεια της Ευρώπης με ταμεγαλύτερα ποσοστά παχυσαρκίας
Η Ψυχολογία της Παχυσαρκίας
Η Ψυχολογία της Παχυσαρκίας
Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής (ανορεξία, βουλιμία, και η παχυσαρκία) αποτελούν ραγδαίως εξελισσόμενα φαινόμενα σε όλες τις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες. Ο παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτηρίζει την παχυσαρκία ως τη νέα παγκόσμια επιδημία του 21ου αιώνα.
Εξίσου αποθαρρυντικά είναι τα ερευνητικά δεδομένα και στον ελλαδικό χώρο: ένας στους τέσσερις έλληνες έχει περισσότερα κιλά απ’ όσα του/ της αναλογούν, και η αναλογία αυτή αναμένεται να αυξηθεί δραματικά τα επόμενα χρόνια.
Από τη μια πλευρά, η μαζική στροφή τα τελευταία χρόνια στην εύκολη «λύση» του γρήγορου φαγητού (fast food) κι ο βομβαρδισμός των μέσων μαζικής ενημέρωσης με επιτυχημένα, κοινωνικά και συναισθηματικά καταξιωμένα καλλίγραμμα κορμιά-πρότυπα, κι απ’ την άλλη η συνεχώς αυξανόμενη διαφημιστική προπαγάνδα των ινστιτούτων αδυνατίσματος, η προβολή των «θαυματουργών» μηχανημάτων παθητικής γυμναστικής, των επαναστατικών χαπιών, και οι δίαιτες εξπρές, όχι μόνο αποπροσανατολίζουν τους καταναλωτές από την ουσιαστική λύση στο πρόβλημα της παχυσαρκίας, αλλά -κυρίως- επιδεινώνουν το ήδη υπάρχον πρόβλημα.
Όπως όλοι γνωρίζουμε η πρόσληψη παραπανίσιων κιλών στο σώμα μας συνδέεται άμεσα με τον μεταβολισμό μας. Με άλλα λόγια, οι ποσότητα τροφής που χρειάζεται ο καθένας μας για να συντηρεί το βάρος του στα φυσιολογικά του όρια εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα και την ταχύτητα που ο οργανισμός μας «καιει» (δηλ μεταβολίζει) την ενέργεια που παίρνει από τις τροφές. Ο μεταβολισμός κάθε ανθρώπου βέβαια είναι διαφορετικός. Οι διαφορές αυτές του μεταβολισμού που υπάρχουν ανάμεσα στους ανθρώπους οφείλονται σε πολλούς παράγοντες:
Γενετικοί: η κληρονομικότητα θέτει τα όρια της στην μεταβολική ικανότητα του ατόμου, αφού ο καθένας μας είναι μέλος μιας συγκεκριμένης οικογένειας και είναι φορέας των γονιδίων αυτής της οικογένειας,
Περιβαλλοντικοί: το επίπεδο της σωματικής δραστηριότητας, οι προσωπικές επιλογές τροφών, ο αριθμός των γευμάτων ημερισίως επηρεάζουν το βάρος του ατόμου,
Ασθένειες που μπορεί να συμβάλλουν στην αύξηση του βάρους (π.χ. υποθυρεοειδισμός, το σύνδρομο του Cushing, η κατάθλιψη, και ορισμένα νευρολογικά προβλήματα μπορεί να οδηγήσουν στην υπερκατανάλωση τροφής) και
Η φαρμακοθεραπεία: κάποια αντικαταθλιπτικά χάπια και τα στεροειδή μπορούν να προκαλέσουν αύξηση βάρους.
Η επίδραση του Ψυχολογικού παράγοντα στην Παχυσαρκία
Ένας βασικός παράγοντας, που μπορεί σε μεγάλο βαθμό να επηρεάσει τις συνήθειες κατανάλωσης τροφής είναι ο ψυχολογικός παράγοντας. Πρόσφατη έρευνα αποκάλυψε ότι το 70% των ανθρώπων, όταν αγχώνονται, καταφεύγουν στο ψυγείο καταναλώνοντας μεγαλύτερη ποσότητα τροφών απ’ ό,τι έχει πραγματικά το σώμα τους ανάγκη.
Ο μεταβολισμός όπως και όλες οι άλλες αυτόνομες βιολογικές λειτουργίες ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από το κομμάτι εκείνο του νου μας που λειτουργεί ασυνείδητα. Το πρόβλημα της παχυσαρκίας, όπως και οι διαταραχές ελέγχου πρόσληψης τροφής (βουλιμία, και ανορεξία) οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στις επιδράσεις που έχει δεχτεί το ασυνείδητο κομμάτι του νου μας, δηλ. σε ψυχολογικούς προγραμματισμούς οι οποίοι εξυπηρετούν στόχους που δεν είναι ακόμα συνειδητοί από μας, και με βάση τους οποίους καθορίζεται αυτόματα τόσο ο ρυθμός και οι λειτουργίες του μεταβολισμού, όσο και οι συνήθειες κατανάλωσης τροφής.
Μια από τις βασικές λειτουργίες του ανθρώπου, που συμβάλλει άμεσα στην επιβίωση του είδους είναι η κατανάλωση της τροφής. Η αναζήτηση και κατανάλωση της τροφής παράγει, από την πρώτη κιόλας βρεφική ηλικία, μια ισχυρή εξαρτημένη αντίδραση, που συνδέει άμεσα την κατανάλωση τροφής με την αίσθηση ασφάλειας, ευδαιμονίας, κι ελέγχου.
Κατά την πρώτη περίοδο ανάπτυξης του παιδιού –που ο Freud ονόμασε ως «στοματικό – αισθητηριακό στάδιο της ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης»- ο αναπτυσσόμενος άνθρωπος τείνει σταδιακά να ταυτίζει την ικανοποίηση της ανάγκης του/της για τροφή με βασικά αισθήματα ασφάλειας, άνεσης, ευδαιμονίας, καθώς η κάλυψη αυτής της πρωτογενούς ανάγκης για θρέψη συνδέεται με μια σημαντική συναισθηματική κάλυψη (δηλ. ότι τα σημαντικά άτομα του περιβάλλοντος του/της, και ιδίως η μητέρα του/της, τον/την αγαπούν, τον/την φροντίζουν και τον/την αποδέχονται.
Η εξαρτημένη αυτή λοιπόν στάση απέναντι στην τροφή, που αναπτύσσει το βρέφος καθώς θηλάζει τη μητέρα του, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις συναισθηματικές του στάσεις και το ρεπερτόριο των συμπεριφορών του στο υπόλοιπο της ζωής του, σε μια σειρά από ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης και της σχέσης του με το φαγητό.
Έτσι εξηγείται το γιατί οι περισσότερες προσπάθειες δίαιτας είναι καταδικασμένες σε αποτυχία. Παρόλο που η συνειδητή μας θέληση κι αποφασιστικότητα μπορεί να υπερισχύσει για κάποιο, μικρό χρονικό διάστημα, έτσι ώστε να χάσουμε κάποια περιττά κιλά, είναι σίγουρο ότι, όχι μόνο θα ξαναπάρουμε τα κιλά που χάσαμε πίσω, αλλά και ότι θα πάρουμε ακόμη περισσότερα μετά τον τερματισμό της δίαιτας.
Οι ασυνείδητοι λόγοι που σπρώχνουν τον παχύσαρκο να φαει υπερβολικά είναι πολύ πιο ισχυροί και γι’ αυτό πάντα υπερισχύουν της συνειδητής του προσπάθειας και της αποφασιστικότητάς του. Για να επιτύχει η προσπάθεια για οποιαδήποτε αλλαγή σε ζητήματα συμπεριφοράς και στάσης μας απέναντι στη ζωή –κατά τον ίδιο τρόπο και η διατροφική μας συμπεριφορά- δεν πρέπει να υπάρχει σύγκρουση ανάμεσα στο συνειδητό και το ασυνείδητό κομμάτι του ψυχισμού μας.
Αντίθετα, χρειάζεται να υπάρχει σύμπνοια και ομοφωνία ανάμεσα τους. Μόνο λοιπόν όταν τροποποιηθεί ο ασυνείδητος μηχανισμός στην ίδια του τη ρίζα, έτσι ώστε να μην χρειάζεται να επιτελεί τον στόχο που επιτελούσε μέχρι τώρα (π.χ. αναζήτηση ασφάλειας, ανακούφισης στον πόνο του αποχωρισμού, κ.λ.π.) μέσω της υπερβολικής κατανάλωσης τροφών, τότε μόνο οι διατροφικές ανάγκες και συνήθειες θα οδηγήσουν το άτομο αβίαστα στο φυσιολογικό του βάρος, αφού θα συμβαδίζουν με τις ψυχολογικές του ανάγκες. Το παραπάνω αποτέλεσμα μπορεί να επιτευχθεί με επιτυχία μέσα από την ατομική κι ομαδική ψυχοθεραπεία συνθετικής κατεύθυνσης.
Μερικοί, λοιπόν, από τους ψυχολογικούς παράγοντες που οδηγούν ασυνείδητα τα άτομα στην υπερφαγία, την πρόσληψη & διατήρηση υπερβολικού βάρους είναι οι εξής:
Ασφάλεια: Όπως είπαμε, ένα από τα βασικά συναισθήματα που προξενεί στο βρέφος ο θηλασμός, κι αργότερα στο παιδί η κατανάλωση τροφής, είναι το αίσθημα της ασφάλειας. Οι ενήλικες λοιπόν που αισθάνονται ανασφαλείς είναι πιθανόν να καταφεύγουν στην κατανάλωση υπερβολικών ποσοτήτων τροφής (υπερφαγία) για να ξανανιώσουν αυτό το σημαντικό και καταπραϋντικό αίσθημα ασφάλειας που αισθάνονταν όταν ήταν παιδιά καθώς τρέφονταν από την μητέρα τους. Σ’ αυτήν την περίπτωση το αίσθημα του κορεσμού που επιχειρεί ο/η ενήλικας μέσα από την κατανάλωση μεγάλης ποσότητας τροφής εξυπηρετεί την παλινδρόμηση σε μια παιδική αίσθηση ασφάλειας & ευδαιμονίας.
Απόρριψη: Η αίσθηση της απόρριψης από σημαντικά πρόσωπα του οικείου περιβάλλοντος μπορεί επίσης να ενεργοποιήσει την ανάγκη παλινδρόμησης στα συναισθήματα ασφάλειας, αποδοχής κι επιδοκιμασίας που παίρναμε όταν ήμασταν παιδία, έμμεσα από τη μαμά ή τον μπαμπά, μέσω της τροφής.
Ματαίωση: Όταν οι προσπάθειες που κάνει κάποιος για να εκπληρώσει ένα στόχο ματαιώνονται, εμποδίζονται, ή εξουδετερώνονται από έναν εξωτερικό παράγοντα, τότε είναι φυσικό να αισθάνεται ενόχληση, αίσθημα κενού, θυμό, απογοήτευση, πικρία, οργή, και σύγχυση. Παρόλο που το πιο σύνηθες είναι τα παραπάνω συναισθήματα να βιώνονται ως περιστασιακές αντιδράσεις σε μεμονωμένα γεγονότα, σπανιότερα μπορεί να αποτελέσουν μόνιμη κατάσταση για ορισμένους ανθρώπους, λόγω περιοριστικών συνθηκών, ή λόγω κάποιων εσωτερικών τους προβλημάτων.
Το αίσθημα της ματαίωσης είναι δυνατόν να ακινητοποιήσει έναν άνθρωπο σε τέτοιο βαθμό που ο μόνος τρόπος για να αντλήσει λίγη ανακούφιση και να αισθανθεί «καλά με τον εαυτό του» είναι το φαγητό. Φυσικά, όταν αυτό συμβαίνει σπάνια δεν αποτελεί πρόβλημα. Αν όμως η ματαίωση αποτελεί μόνιμη κατάσταση στη ζωή ενός ανθρώπου, ή το συγκεκριμένο άτομο έχει δυσκολία να επιλέξει άλλο τρόπο αντίδρασης στο αίσθημα ματαίωσης εκτός από το φαγητό, τότε ο άνθρωπος αυτός μπορεί να στραφεί στην πολυφαγία σαν μόνιμη λύση στα προβλήματά του.
Αυτοτιμωρία – Αυτοκαταστροφή: Άτομα που κατά την παιδική τους ηλικία εσωτερίκευσαν αρνητικά μηνύματα από τους σημαντικούς ανθρώπους του άμεσου περιβάλλοντός τους, όπως το ότι «δεν αξίζω τίποτα», «δεν είμαι όμορφος/η», «δεν θα πετύχω στη ζωή μου», «πρέπει να τιμωρηθώ για τις αμαρτίες μου», άτομα δηλαδή με βαθιά αισθήματα ενοχής και μίσους για τον ίδιο τους τον εαυτό, προσπαθούν ασυνείδητα να βλάψουν τον εαυτό τους αποκτώντας περιττό βάρος.
Εξάλλου, το πάχος που, όπως γνωρίζουμε, θεωρείται στις δυτικές κοινωνίες ανεπιθύμητο κι αντιαισθητικό εξωτερικό γνώρισμα που τείνει να στιγματίζει αρνητικά τους παχύσαρκους, μπορεί να «επιλεγεί» ως «λύση» από ένα άτομο που θέλει ασυνείδητα να τιμωρήσει τον εαυτό του, επιβεβαιώνοντας μ’αυτόν τον τρόπο την αρνητική εικόνα που έχει για τον εαυτό του.
Πάγιες αρνητικές σκέψεις: Αντιλήψεις που είχαν οι γονείς του παχύσαρκου, όταν αυτός/ αυτή ήταν παιδί (π.χ. «θα είσαι πάντα χοντρός όπως ο πατέρας σου», «πρέπει να τρως όλο το φαΐ σου, γιατί το πολύ φαγητό είναι υγεία!», «αφού μοιάζεις σε όλα στη μητέρα σου, θα γίνεις κι εσύ παχιά όπως είναι αυτή...»), καταγράφονται στον ασυνείδητο νου του παιδιού και είναι πιθανό να επηρεάσουν την μελλοντική αυτο-αντίληψή του και την εικόνα που θα έχει ως ενήλικας για το σώμα του, μολονότι σκέψεις όπως οι παραπάνω μπορεί να είναι μη ρεαλιστικές, ανακριβείς, αυθαίρετες, ή ακόμα και παράλογες.
Υπεραναπλήρωση ή αποφυγή του σεξ: Παιδικές τραυματικές εμπειρίες που σχετίζονται με το σεξ (σεξουαλική παρενόχληση ή κακοποίηση), ή ακόμα κι ο φόβος μιας γυναίκας να μείνει έγκυος, μπορεί να οδηγήσουν τον/ την ενήλικα στο να αποφεύγει τις σεξουαλικές επαφές με το άλλο φύλο. Αυτή η ασυνείδητη πρόθεση και επιθυμία αποφυγής επιτυγχάνεται με πολλούς τρόπους, ένας από τους οποίους είναι και η παχυσαρκία, αφού τα παχύσαρκα άτομα γίνονται πιο δύσκολα σεξουαλικά επιθυμητά ως σύντροφοι από το άλλο, ή και το ίδιο φύλο.
Επίσης, σε άλλες περιπτώσεις, παρόλο που η σεξουαλική επιθυμία είναι παρούσα, η -για διαφορετικούς λόγους- ελλιπής σεξουαλική ζωή προκαλεί ματαίωση, κατάθλιψη και έντονο στρες. Αυτή η χαμένη σεξουαλική ικανοποίηση συχνά υποκαθίσταται από την υπερβολική κατανάλωση φαγητού, αφού το αίσθημα κορεσμού που προκαλεί η υπερφαγία κατευνάζει παροδικά το άγχος και ηρεμεί τον/ την παχύσαρκο.
Παράδειγμα είναι η ανικανοποίητη σεξουαλικά σύζυγος από την φτωχή ερωτικής της ζωή μέσα στο γάμο της, που μη θέλοντας να απατήσει το σύζυγό της, βρίσκει εύκολη και αποτελεσματική διέξοδο στην υπερβολή κατανάλωση τροφής προκείμενου να αναστείλει την ανησυχία της.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
LinkWithin
